Feit of fabel? Schimmel is vooral een zomerprobleem.

Veel mensen denken dat schimmel vooral in de winter ontstaat. Maar klopt dat eigenlijk wel? Door de toename van hevige zomerbuien zien we steeds vaker waterschade. En juist na een lekkage of wateroverlast kan schimmel zich verrassend snel ontwikkelen. Schimmel Specialist Dion Haaksman legt uit hoe dat zit, waarom schimmel niet seizoensgebonden is én waarom snel handelen het verschil maakt tussen een kleine vochtplek en een groot herstelproject. 

Nederland krijgt steeds vaker te maken met korte, hevige regenbuien waarbij in korte tijd grote hoeveelheden water vallen. Daken, afvoeren en rioleringen kunnen die piekbelasting niet altijd verwerken, waardoor water woningen en bedrijfspanden binnendringt. Volgens Dion is dat een ontwikkeling die de afgelopen jaren duidelijk zichtbaar is. “Door hevige regen stijgt ook het grondwater. Daardoor zien we vaker vochtproblemen in bijvoorbeeld kelders en kruipruimtes. Dat komt duidelijk vaker voor dan een aantal jaar geleden.” 

Grote gebeurtenissen zoals de overstromingen in Maastricht en de extreme hoosbuien in Eindhoven staan veel mensen nog bij, maar volgens Dion hoeft een schade helemaal niet zo groot te zijn. “Ook een relatief kleine lekkage of een plaatselijke zomerbui kan al voldoende zijn. Water zoekt altijd zijn weg en komt vaak op plekken terecht waar je het niet direct ziet.” 

Na een lekkage richten veel mensen zich op het zichtbare water. De vloer wordt gedroogd, meubels worden teruggezet en de ruimte lijkt weer bruikbaar. Toch zit het grootste risico vaak verborgen in de constructie. Materialen zoals hout, gips, beton en isolatie nemen vocht op als een spons. Dat vocht blijft vervolgens achter in muren, vloeren, plafonds of kruipruimtes, terwijl aan de buitenkant alles droog lijkt. “Dat is precies waarom mensen de schade vaak onderschatten. Een muur kan droog aanvoelen, terwijl er achter die muur nog volop vocht aanwezig is. Zonder metingen kun je dat simpelweg niet zien.” 

Een ander hardnekkig misverstand is dat schimmel pas na langere tijd ontstaat. Volgens Dion gaat dat veel sneller dan de meeste mensen denken. “Onder de juiste omstandigheden kunnen schimmelsporen al binnen 24 tot 48 uur beginnen te ontkiemen. Op erg natte plekken kan dat zelfs nog sneller. Na ongeveer vijf dagen zie je vaak de eerste zwarte puntjes ontstaan.” 

Juist daarom is snelheid zo belangrijk. “Hoe langer vocht aanwezig blijft, hoe groter de kans dat schimmel zich uitbreidt. Uiteindelijk tast dat niet alleen de afwerking aan, maar ook de materialen erachter.” 

In de praktijk ziet Dion regelmatig dat mensen eerst zelf aan de slag gaan. “Vaak wordt de schimmel schoongemaakt met een schoonmaakmiddel. Dan lijkt het probleem even opgelost, maar na een paar weken komt de schimmel gewoon terug. Dat komt omdat alleen de schimmel is verwijderd en niet de oorzaak.” Soms blijven mensen vervolgens maanden of zelfs jaren doorlopen met een vochtprobleem. “Op dat moment is de ondergrond vaak al zo aangetast dat materialen moeten worden vervangen. Terwijl dat met een snelle aanpak vaak voorkomen had kunnen worden.” 

Hoewel de zomer niet automatisch meer schimmel veroorzaakt, brengt het seizoen wel omstandigheden met zich mee die vochtproblemen kunnen versterken. Warme lucht bevat meer vocht dan koude lucht. Wanneer die warme, vochtige buitenlucht een gekoelde ruimte binnenkomt, bijvoorbeeld waar een airco draait, kan condens ontstaan op koude oppervlakken. Dat extra vocht kan opnieuw een voedingsbodem vormen voor schimmel. “Mensen denken vaak dat een warme zomer alles vanzelf droogt. Maar juist temperatuurverschillen kunnen ervoor zorgen dat vocht condenseert op muren of andere oppervlakken. Uiteindelijk blijft vocht de bepalende factor.” 

Schimmel tast niet alleen een gebouw aan, maar kan ook gevolgen hebben voor de gezondheid. Schimmelsporen verspreiden zich via de lucht en kunnen luchtwegklachten, allergische reacties en hoofdpijn veroorzaken of bestaande aandoeningen zoals astma verergeren. Vooral kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand zijn hier extra gevoelig voor. Daarnaast veroorzaakt schimmel vaak een muffe geur die blijft terugkomen. “Zolang het vocht nog aanwezig is, blijft ook de oorzaak bestaan. Je kunt de geur maskeren, maar pas als de constructie volledig is gedroogd en de schimmel professioneel is verwijderd, verdwijnt ook de geur.” 

Fabel. Schimmel is geen typisch zomerprobleem.  

Feit. Door de toename van hevige zomerbuien zien we wel steeds vaker waterschades. En juist na een waterschade kan schimmel zich verrassend snel ontwikkelen wanneer vocht niet volledig wordt verwijderd. 

 Volgens Dion is het advies daarom eenvoudig: “Wacht niet tot je schimmel ziet. Als je twijfelt of een ruimte na een lekkage of wateroverlast echt droog is, laat het controleren. Hoe eerder je verborgen vocht opspoort, hoe kleiner de kans op schimmel, grotere schade en hoge herstelkosten.” Een zomerse bui duurt misschien maar een uur. De gevolgen kunnen maanden zichtbaar blijven. Daarom begint goed herstel niet bij het verwijderen van zichtbaar water, maar bij het opsporen van het vocht dat je niet ziet.